ROLA RADIOTERAPII U CHORYCH NA CZERNIAKA BŁONY ŚLUZOWEJ TERENU GŁOWY I SZYI – PRZEGLĄD PIŚMIENNICTWA

Abstract

Author(s): Beata Sas-Korczyńska, Tomasz Walasek, Anna Patla2 (BF), Elżbieta Pluta2 (BF), Agnieszka Szadurska2 (F), Agnieszka Chrostowska1 (F), Marian Reinfuss

Postępowaniem z wyboru w grupie chorych na czerniaka śluzówek terenu głowy i szyi (head and neck mucosal melanoma – HNMM) jest pierwotne leczenie chirurgiczne, z próbą usunięcia nowotworu w granicach zdrowych tkanek. Niestety, uzyskanie radykalności zabiegu operacyjnego jest trudne, głównie z powodu warunków anatomicznych w terenie operowanym, związanych z bliskim sąsiedztwem wielu ważnych funkcjonalnie i krytycznych życiowo, struktur. Należy podkreślić, że HNMM cechuje się szczególnie częstym rozwojem niepowodzeń – wznów miejscowych. Analiza piśmiennictwa pokazuje, że znacząca większość badaczy dosyć jednoznacznie dowodzi, iż w porównaniu z samodzielnym leczeniem chirurgicznym, zastosowanie pooperacyjnej radioterapii (PRT) obniża częstość wznów lokoregionalnych HNMM. Niestety, PRT nie wpływa na poprawę wyników w zakresie odległych przeżyć chorych, co wiąże się głównie z tendencją HNMM do szczególnie wczesnego i masywnego rozsiewu nowotworu. Powszechnie przyjętymi wskazaniami do zastosowania PRT jest makro- lub mikroskopowa nieradykalność zabiegu operacyjnego; szersze wskazania, sugerowane przez niektórych badaczy, obejmują również chorych zoperowanych radykalnie z mikroskopowo niewielkim marginesem. Preferowana obecnie całkowita dawka promieniowania to 60- 70Gy, podanych w czasie 6-7 tygodni według schematu klasycznego frakcjonowania tj. 1,8-2,0 Gy podawanych jeden raz dziennie. Natomiast do samodzielnej radioterapii (SRT) kwalifikowani są głównie chorzy z zaawansowanym procesem nowotworowym, albo chorzy nie kwalifikujący się do leczenia chirurgicznego z powodu złego stanu sprawności; są w tej grupie również pacjenci, którzy nie wyrazili zgody na leczenie operacyjne. SRT stwarza szanse nie tylko dobrego efektu paliatywnego, ale i u części chorych, całkowitego wyleczenia miejscowego. Warunkiem jest zastosowanie np. IMRT (Intensity-modulated radiotherapy- Radioterapia o modulowanej intensywności wiązki) oraz podanie odpowiednio wysokiej dawki biologicznej promieniowania, najczęściej przy zastosowaniu schematu hypofrakcjonowania dawki. Niewątpliwie nadzieję na wyraźną poprawę wyleczalności miejscowej w tej grupie chorych stwarza zastosowanie radioterapii z użyciem wiązki protonowej lub jonów węgla.

Share this article

Editors List

  • Andrzej Zdziennicki

    Institute of Gynecology and Obstetrics, Medical University of Lodz, I Clinic of Gynecology and Gynecological Oncology (Lodz, Poland)

  • Krzysztof Urbanski

    Head of the Oncology Gynecology Clinic, Oncology Center - Instytut im. Maria Sklodowska Curie, Department in Krakow (Krakow, Poland)

  • Andrzej Szawlowski

    Klinika Nowotworow Gornego Odcinka Uklad Digestii, Oncology Center - Institute (Warsaw, Poland)

  • Skowronska-Gardas

    Department of Radiotherapy, Oncology Center-Institute (Warsaw, Poland)

  • Serban-Dan Costa

    Head of the Obstetrics and Gynecology Clinic of the University of Otto von Guericke (Magdeburg, Germany)